12.02.2018

Konferencja „Granit i obóz koncentracyjny“: Ustalenia - Pozycje - Perspektywy

21.-23.3.2018

W roku 2018 roku przypada 80. rocznica powstania obozów koncentracyjnych Flossenbürg i Mauthausen. Budowanie nowych obozów koncentracyjnych z 1938 r. stanowiło nowy etap w stale rozwijającym się systemie obozów koncentracyjnych. Podczas gdy bezpieczeństwo i motywy społeczno-polityczne miały decydujące znaczenie dla decyzji o budowie nowych obozów koncentracyjnych w okresie poprzedzającym wojnę, decydującym powodem wyboru lokalizacji Flossenbürg i Mauthausen były bogate złoża granitu. Kamieniołomy te są częścią materialnych i niematerialnych pozostałości obu obozów. Ze względu na wielopłaszczyznowość znaczeń, są one istotne, ale jednocześnie stanowią problem, ze względu na liczne koncepcje ponownego użycia i zmiany ich wykorzystania w byłych obozach. Jest to okazja do zorganizowania trzydniowej interdyscyplinarnej konferencji ekspertów, która odbędzie się w ramach Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018/European Cultural Heritage Year 2018 (ECHY 2018) w dniach 21-23 marca 2018 r. w Miejscu Pamięci na terenie byłego obozu koncentracyjnego Flossenbürg we współpracy z Uniwersytetem Wiedeńskim i Bawarskim Urzędem Ochrony Zabytków.

Konferencja tematycznie podzielona jest na trzy bloki tematyczne: Ustalenia - Pozycje - Perspektywy Pierwsza część poświęcona jest historiograficznemu naświetleniu obu miejsc, które ma pokazać równoległe przemiany i różnice. W części drugiej skupimy się zarówno na recepcji, a także recepcji w kontekście koniunktury historycznej tych materialnych i niematerialnych pozostałości obu obozów, jak i ich miejsc pracy przymusowej, a także koncepcji i wizji związanych z traktowaniem tej spuścizny. Ma to być analizowane i omawiane zarówno z perspektywy strukturalnej, przestrzennej, jak i artystyczno-historyczno-konceptualnej. Wreszcie, w trzeciej części omówione i sformułowane zostaną pozycje przestrzenne, które, na przykład w kontekście dawnego kamieniołomu obozu koncentracyjnego we Flossenbürgu, który dziś jest wykorzystywany komercyjnie, oraz kamieniołomu pamiątkowego w Mauthausen, zwrócą uwagę na możliwości i ograniczenia rozważań koncepcyjnych w tych miejscach.

Za udział w konferencji nie pobiera się żadnych opłat. Miejsce pamięci na terenie byłego obozu koncentracyjnego Flossenbürg zapewnia noclegi, transport oraz posiłki podczas konferencji. Koszty podróży do miejsca zakwaterowania pokrywa uczestnik. Konferencja odbędzie się w centrum edukacyjnym Miejsca Pamięci na terenie byłego obozu koncentracyjnego Flossenbürg. Językami konferencji są niemiecki i angielski.

Prosimy o zgłoszenie się do dnia 28 lutego 2018 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres:  rweiss@gedenkstaette-flossenbuerg.de Należy pamiętać, że liczba uczestników jest ograniczona. Informacje związane z Państwa uczestnictwem w konferencji zostaną niezwłocznie przekazane po zakończeniu okresu rejestracji.

 

Program

Środa, 21.03.2018 r.

godz. 12.00

Rejestracja, lunch w południe

godz. 14.00

Przemówienie powitalne dyrektora Miejsca Pamięci na terenie byłego obozu koncentracyjnego Flossenbürg, Jörga Skriebeleita, Claudię Theune-Vogt, dziekana Wydziału Studiów Historycznych i Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wiedeńskiego oraz dyrektora Wydziału Badań Zabytków Bawarskiego Państwowego Urzędu Ochrony Zabytków, Waltera Helsingera.

USTALENIA

godz. 14.30

Ustalenia I: Historiografia obozów koncentracyjnych

Johannes Tuchel, Miejsce Pamięci Niemieckiego Ruchu Oporu, Departament Nauk Politycznych i Społecznych, Wolny Uniwersytet Berliński

Bertrand Perz, Wydział Historii Współczesnej, Uniwersytet Wiedeński.

Jörg Skriebeleit, Miejsce Pamięci na terenie byłego obozu koncentracyjnego Flossenbürg

godz. 16.00

Przerwa na kawę

godz. 16.30

Ustalenia II: Historiografia obozów koncentracyjnych

Stefan Hördler, Miejsce Pamięci na terenie byłego obozu koncentracyjnego Mittelbau-Dora

Ulrich Fritz, Fundacji Bawarskich Miejsc Pamięci

godz. 17.30

Prezentacja projektu

Rainer Viertlböck, fotograf architektury Monachium

godz. 18.00

Przejazd i zameldowanie w hotelach w Waldsassen

godz. 19.30

Kolacja w pensjonacie St. Joseph Waldsassen

Czwartek, 22.03.2018 r.

godz. 9.30

Zwiedzanie terenu kamieniołomu / Miejsca Pamięci na terenie byłego obozu koncentracyjnego Flossenbürg.

godz. 11.00

Przerwa na kawę

POZYCJE

godz. 11.30

POZYCJE I: Recepcja

Moderacja: Claudia Theune-Vogt, Instytut Historii i Archeologii Historycznej, dziekan Wydziału Nauk Historycznych i Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wiedeńskiego

Input: Bertrand Perz/Jörg Skriebeleit/Anke Binnewerg, artysta plastyk Drezno/Weimar

Pozycje dot. ochrony zabytków/Sites i Non-sites of memory:

Ingrid Scheurmann, konserwator zabytków, historyk i honorowy profesor ds. ochrony zabytków w Uniwersytet Techniczny w Dortmundzie.

Axel Klausmeier, dyrektor Fundacji Stiftung Berliner Mauer i profesor honorowy ds. historycznych krajobrazów kultury i pamięci w Politechniki Brandenburskiej Cottbus-Senftenberg.

Walter Irlinger, Bawarski Urząd Ochrony Zabytków

Roma Sendyka, Katedra Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, Polska, Kierownik Ośrodka Badań nad Kulturami Pamięci

godz. 13.00

Obiad

godz. 14.00

POZYCJE II: Transformacje

Moderacja:

Inge Manka, Instytut Sztuki i Wzornictwa, Politechnika Wiedeńska

Input: Angela Koch, Uniwersytet Sztuki Linz

Uwagi z punktu widzenia historii sztuki:

Kai Kappel, Katedra Historii Architektury i Rozwoju Miast na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie

Christian Fuhrmeister, Centralny Instytut Historii Sztuki w Monachium.

Stefanje Weinmayr, Muzeum Rzeźby w Hofbergu, Landshut

godz. 16.00

Przerwa na kawę

godz. 16.30

Pozycje III: Interpretacje i interwencje

Moderacja:

Barbara Holzer, architekt Zurych/Berlin, Uniwersytet Nauk Stosowanych w Düsseldorfie, Wydziały Architektury i Projektowania.

Input: Peter Brückner, Pracownia Architektoniczna Brückner & Brückner, Tirschenreuth/Würzburg

Uwagi dot. projektowania:

Massimiliano Azzolini, Architects, Dublin/AMR Architettura Musei Reti Research Group, University of Parma

Daniela Allmeier/Rudolf Scheuwens, Katedra Lokalnego Planowania Przestrzennego i Urbanistyki Politechniki Wiedeńskiej

Gabu Heindl, architektka i urbanistka Wiedeń

godz. 18.00

Kolacja

godz. 19.00

Publiczny wieczorny wykład

Milica Tomic, Instytut Sztuki Współczesnej, Uniwersytet w Graz

Piątek, 23.03.2018 r.

godz. 9.30

Przemówienie powitalne Ministra Edukacji i Kultury, Nauki i Sztuki, Ludwiga Spaenlele

PERSPEKTYWY

godz. 10.00

Perspektywy koncepcyjne w odniesieniu do materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Moderacja: Redaktor Bayerischer Rundfunk (B2)

Dyskusja:

Zuzanna Dziuban, Uniwersytet Amsterdamski

Regina Prinz, historyk budownictwa, Monachium

Cornelia Siebeck, historyk, Berlin

godz. 12.00

Zakończenie konferencji i poczęstunek obiadowy